Waar kun je nog van opgaan in deze logistiek onstuimige tijd?
Maandag, 9 Maart 2026
Momenteel zie je in zowel zee- als luchtvracht een combinatie van overcapaciteit, tariefdruk, geopolitieke onzekerheid en meer focus op digitalisering en duurzaamheid.
Zeevracht: belangrijkste topics
- Structureel capaciteitsoverschot door instroom nieuwe schepen; vlootgroei van ca. 4% in 2026 en nog hoger in 2027–2028, terwijl volumegroei achterblijft.
- Daardoor blijvende tariefdruk en veel volatiliteit: lagere gemiddelde tarieven dan 2025, meer blank sailings en sterke kloof tussen spot- en contracttarieven.
- Geopolitieke effecten (Rode Zee/Suez, handelspolitiek VS/EU) blijven zorgen voor route‑aanpassingen, congestierisico en onzekerheid in lead times.
- Duurzaamheid als prijscomponent: groeiend aandeel brandstof- en CO₂‑componenten, meer tariefverschillen op basis van CO₂‑keuzes en strengere eisen aan CO₂‑data en transparantie.
- Voor verladers: meer keuzevrijheid door aanbod, maar grotere noodzaak tot risicomanagement (alternatieve routes, meerdere carriers/forwarders) en betere digitale kosten- en capaciteitssturing.
Luchtvracht: belangrijkste topics
- Marktherstel met extra capaciteit (meer belly en freighters); verschillende bronnen verwachten capaciteitsgroei (rond 6–7% richting 2026), terwijl vraag minder hard groeit, wat tarieven onder druk zet.
- Verwachting van dalende of stabiele luchtvrachttarieven op de middellange termijn, met tegelijk forse volatiliteit op de spotmarkt.
- Verschuivende stromen: grotere rol van India als exportmotor (o.a. gestimuleerd door EU‑India‑verdrag) en alternatieve hubs/corridors door spanningen in Azië en Midden‑Oosten, met lokale congestie als gevolg.
- Complexere netwerken door omvliegen van conflictgebieden: langere routes, hogere brandstofkosten, minder betrouwbaarheid en piekbelasting op bepaalde hubs.
- Duurzaamheid/SAF: integratie van Sustainable Aviation Fuel en CO₂‑rapportage in strategie; focus verschuift van puur compliance naar kwaliteit/transparantie en strategische inzet van groene opties.
Overkoepelend voor zee + lucht
- “Age of Complexity”: succes hangt minder af van alleen prijs of snelheid, meer van het kunnen managen van een complexe mix van capaciteit, geopolitiek, CO₂‑eisen en data.
- Sterke nadruk op visibility & digitalisering: real‑time en voorspellende inzichten over modaliteiten heen, om sneller te kunnen schakelen tussen zee, lucht en andere modi.
Algemene tariefontwikkeling
Gemiddelde tarieven dalen door structureel capaciteitsoverschot: vlootgroei van 4-7% terwijl vraag met ca. 1.7-2.5% stijgt, wat druk zet op prijzen.
Spotprijzen zakken verder, vooral na Chinees Nieuwjaar, maar met scherpe pieken tijdens congestie, blank sailings of geopolitieke schokken (bijv. Rode Zee).
Contracttarieven bieden meer stabiliteit, maar kloof met spot groeit; ideaal moment nu voor langetermijncontracten.
Invloedsfactoren
- Overcapaciteit en carrier-strategie: Meer schepen leiden tot blank sailings en GRI's (tariefverhogingen) om prijzen te stutten.
- Geopolitiek: Terugkeer Suez mogelijk congestie en tijdelijke spikes; VS-heffingen drukken vraag.
- Duurzaamheid: Groter aandeel CO₂- en brandstoftoeslagen (ETS, biofuels); tarieven variëren op groene keuzes.
Spot vs. contract
|
Aspect
|
Spotprijzen
|
Contracttarieven
|
|
Niveau 2026
|
Lager gemiddeld, maar premium in pieken
|
Stabieler, maar hoger dan spot
|
|
Voordelen
|
Flexibel, laag in dalen
|
Betrouwbaarheid, volumezekerheid
|
|
Risico's
|
Volatiel, capaciteitsrisico
|
Minder flexibel bij schokken
|
